Viaxe cultural a Ourense, Ribadavia e Quins.

Promovido pola dirección e monitora dos “Talleres de Literatura”; un grupo de afeizoados á lectura, mulleres e homes -sempre máis mulleres que homes- achegámonos a Ourense.

O principal motivo era coñecer a exposición “In Tempore Sueborum”. O tempo dos Suevos na Gallaecia (411-585), o primeiro reino medieval de Occidente

O día escollido

Aconteceu o martes 24 abril. Saímos en autobús, con bo tempo e boa temperatura. A viaxe foi pracenteira.

A exposición atópase en tres lugares distintos:

  1. Centro Cultural “Marcos Valcárcel”

  2. Igrexa Santa María Nai

  3. Museo Municipal.

Recepción

Ó chegarmos ao “Marcos Valcárcel”, fomos recibidos polos guías que nos facilitaron un ticket para entrada; formaron dous grupos e cada un deles levou o seu. Despois da benvida comezou a explicación, indicándonos que o que íamos ver era unha exposición no tempo dos “suevos”. Con voz clara, o noso guía, un reputado profesor de historia e xornalista, entre outros títulos de bo docente, falounos da importancia da memoria. Puxo un exemplo: “se nos esquecemos dos nosos pais, dos nosos avós e dos devanceiros, non podemos saber nin quen somos, nin de onde vimos”. Fixo unha chamada a reflexión -penso eu- a diferencia entre Alemania, que rematada a guerra recuperou a memoria, mentras que España con moitos anos de represión aínda non a recobrou. -Eis, o exemplo que nos deu-.

Outra advertencia foi que, esta mostra botaba por terra mitos e tópicos doutrora. “Para saber o pasado compre furar na terra; aí é onde se atopa a verdade…,os cemiterios son os lugares nos que hai que buscala”. Nos sartegos das sepulturas das mulleres. As mulleres vestían diferente, usaban cremas e perfumes, peiteábanse, portaban xoias e aduvíos. Alí móstranse as diferencias de clases máis altas da sociedade. Como curiosidade e importancia do que temos diante: “un anel -que non ten prezo- mentras que “o seguro custa un millón de € “.

Socialmente os suevos conviviron cos romanos: formaron parte dos seus exércitos, axudáronos a gardar as fronteiras e acadaron terras e prestixio.

Daquela, ó cristianismo custáballe pular, mais relixión e paganismo fóronse mesturando e convivindo. Os negocios estaban por enriba das relixións. (O mesmiño que hoxe, digo eu)

A exposición

Contén pezas da época de varios países europeos e sobre todo da gallaecia: Xinzo de Limia, Compostela, Lugo, Ourense, Tui, Vigo. Recalca o que moitos xa sabemos, pero que a ignorancia sobor do pasado de Vigo, queda ben claro cos achados atopados e as rutas mariñas entre os países mediterráneos e Vigo; con un comercio intenso antes da chegada dos romanos.

Repite frecuentemente que todo isto sábese hoxe grazas aos arqueólogos que son os que furan na terra, sacan pezas, limpan e analizan.

Santa María Nai

Sigue ensinándonos laudas, capiteis, esculturas e material diverso.

Xa co tempo vencido -ían aló preto de tres horas- danos unha explicación do que hai no Museo Municipal e dinos que o verdadeiramente importante xa o miramos.

De excelente cualificaría eu, tanto a mostra como o afervoado experto.

Dalí -sempre no bus guiado por Basilio, marchamos o balneario de Arnoia pro xantar. Non tivo queixa, e desfrutamos dun tempo de descanso antes de irmos á Ribadavia. Alí, cunha temperatura de verán, un guía fixo connosco un percorrido dende o Castelo, baixando, até entrar na porta que da paso ó centro. Unha paradiña nun forno de garuladas típicas da ancestral vila, serviu tamén pa descansar e ollar as vellas paredes nas que viviron familias xudías noutrora xa lonxana. Seguimos a ruta, mostrándonos edificios senlleiros, como a casa da Inquisición, as da nobreza daquel entón, as igrexas e algún detalles nas paredes até chegar a praza maior, na que se atopa o concello e diversos servizos.

Alí volvemos refrescarnos cunhas cervexas, falar uns cos outros e coas outras; gozar da tranquilidade daquel espazo pacego, tranquilo, sen ruídos e solitario. A praza era nosa e do servizo das cafeterías.

De volta ao bus e rumbo Quins.

Descoñecía este tesouro etnográfico medianamente conservado. Que mágoa! Este conxunto merece ser mellor tratado e difundido por ser un reflexo de onde vimos. Quins axudoume a entender mellor a exposición que vira pola mañá. Alí está a convivencia relixiosa co paganismo suevo.

Como o vin e o entendín

Unha eira, case circular arrodeada de cruces de pedra e fechando o círculo tres cruces , aparentando un calvario. O conxunto forma un “Viacrucis”. Diante do Calvario baixa unha suave “aba” na que están esparexidos 16 canastros (hórreos) chantados de forma irregular. De pequeno tamaño (de dous e un van, columnas e armadura de pedra, madeira nos laterais e nos frontais sendo nun deles a porta. Tella na cuberta e sen aduvíos nos cumios.

Este fermoso conxunto precisaba a información dun etnógrafo).

O conxunto faime pensar na mistura pagan-cristián herdada da influencia sueva. Tamén me fai lembrar as proclamas do cura da parroquia cando as festas de Santa Olaia e Santo Antón. Pra aquel cura a festa de troula fora da igrexa era pagan: bailar agarrados, comer e beber en demasía, eran pecados que levaban ó inferno.

Ai que ver que cousas pasan, meu deus!

Parabéns para as organizadoras e que non quede aí. Temos moito que ver na terra que nos acubilla.

Telmo Comesaña maio 2018