Palabras complexas

De cando en vez un pequeno grupo de compañeiros xuntámonos para non esquecernos uns dos outros. Facémolo sempre nunha vella taberna na que aínda se pode sentar nun recuncho no que a televisión non molesta e o viño tinto bébese en cunca; o complemento pode ser cacheira, orella de porco, -iso si, o porco ten que ser cos cabelos queimados e a pel un pouco torrada-. Si non hai porco, amañámonos con queixo, chourizo ou uns manises. Non somos sibaritas, somos xente do común.

E que facemos alí?

Falar, alí falamos -menos de fútbol e de lotería; tampouco xogamos ás cartas nin ó dominó- falamos de todo: da vida, dos anos que temos enriba de nós, dos traballos polos que pasamos, das diversións doutrora. Do mar e da terra, das eivas que nos veñen enriba pola peor das enfermidades: léase (a “puta vellez”) que dicía un vello boticario.

Nunha hora e media ou dúas horas facemos repasos acalorados das cuestión que nos amolan; verbo, das pensión, que ademais están de actualidade: a revolución dos vellos – que ninguén contaba con eles e con elas-. Que farrucos se puxeron!-.

Comentabamos entre nós estes feitos e, un dixo: “Temos canteira”; xa non estamos soliños; imos ir á “manifa” as veces que faga falta. E outro retrucoulle: pois claro home, pero, váisenos botar de menos no Ambulatorio…

Vaites que nunha destas alguén falou das palabras “confusas”. Calamos todos pensando -con que nos vai saír este agora-. Quen mais, quen menos, esperabamos unha saída, pero ninguén falou. E un tomaba un grolo, outro rillaba nunha orella, e os demais mirábamos uns pos outros. A palabra en cuestión era “odio”. Houbo quen dixo: que palabra máis odiosa!.

Fuco, foi o primeiro en falar e dixo: “sempre oín falar do odio, mais non sei como definilo, e nestes tempos nos que andamos, fálase moito do odio; ata fixeron unha lei contra do odio”. -Brais afirmou que ata uns titiriteiros foron á cadea acusados de “odio”, ou de odiar.

Este tema cambiounos o relato anterior e fíxonos falar menos e, reflexionar sobor da palabra que non soaba ben.

– Fiz dicía que as palabras indican unha acción: comer, beber, camiñar, pensar, etc., pero o odio non é mensurable. E si non é medible como poderán os e as xuíces e xuízas, medir o grao de culpabilidade?

– Manxel, que é máis algareiro cortou polo san e dixo: imos consultar o dicionario. -Pero compañeiro, díxolle Fuco, ti que dis; non estamos nunha biblioteca que estamos nunha taberna. O outro que nunca se da por vencido chamou ó taberneiro: oíches Luis, déixanos un dicionario, oh! -Luis tiña a vivenda no sobrado; camiñou ata a escaleira e subiu de dous en dous banzos ata perderse despois da porta-. Pouco despois baixou –coa mesma celeridade que subiu- e tróuxonos o Dicionario Xeral da Lingua. -Manxel, que xa se puxera ó fronte da esculca da palabra, leu: [“odio”. 1. Sentimento de aversión ou malquerenza para alguén ou algunha cousa. 2. Xenreira].

Malia que xa tiñamos o veredicto do dicionario, seguiamos igual ou máis confusos que antes.

Puxémonos a facer hipóteses á prol de entender o problema que se lles pode presentar á xustiza, e a nos cidadás e cidadáns. Entón, Fuco dixo: si eu lle digo a calquera paisano co que tiven unha rifa, algo así como, -oxalá esvares nunha carepa de plátano e rompas os miolos), pode un xuíz multarme, ou mandarme a cadea? Fiz tamén fixo a súa reflexión: sinto xenreira polo meu xefe, ou odio á choiva, ó vento, os trebóns, ás brétemas; tamén me poden apalancar? O taberneiro, que estaba pendente das nosas pescudas dixo. E si eu digo que odio ás touradas porque me amola mirar o sufrimento dos animais. Cando o picador lle clava o espeto e o sangue sáelle a chorros, ferindo a sensibilidade humana. Pode a xustiza enguedellar nun xuízo?

Os exemplos foron das persoas ás ideas políticas, relixiosas, medioambientais, da caza e da pesca, das redes sociais, dos paraísos fiscais, das mentiras que nos din as xentes que fixeron da política unha profesión e non arrean o cargo: dun concello van a unha deputación, dalí a un Parlamento Autonómico, logo ó Senado ou o Congreso dos Deputados. Cando xa non valen para outra cousa, ou xa están moi vistos, entón a Europa..

Odio

Cada vez máis liados, houbo quen determinou que o problema consistía en que esas catro letras estaban mal postas, porque non pode haber unha palabra tan confusa; os que á fixeron xa debían estar cansos e deixárona a medio facer. Empezamos a cambiar as letras de sitio, poñendo de primeira o (d), e resultou (doio), tampouco gustaba. Logo o (d) o final, e resultou (oiod), peor aínda. Ah! Pero cando a Manxel se lle iluminan os miolos locen as ideas como o sol nunha mañanciña fresca de primavera, cando o ceo está limpo, resolveu o dilema, o (d) ten que ir de terceiro, (oído).

As gargalladas non se fixeron esperar, pero ele como é afoute, como si nada, e morra o conto!.

Xa estábamos fora de hora e cumpría marchar. Pero como non se chegara a ningunha conclusión, que nos dera a posibilidade de medir os diferentes valores do “odio”, en tanto que pagábamos, iamos teimando no asunto.

Fiz entrou de novo cunha das súas ideas: cando rouban nunha casa, ou estragan un ben, que pode ser un coche, un escaparate, unha parede, ou algo semellante, pódese valorar -que para algo están os peritos, digo eu- E con eses datos o xuíz ou xuíza poden xulgar con xustiza. O taberneiro, que tamén lle ía a marcha, interviu: home, e si a min me din que odian o viño que eu vendo, entón podo denunciar ó que atenta o meu negocio, non eh, como se mide iso?

O debate xa estaba na broma que nunca debe faltar, e tivo a resposta acaida: pois mira Luis, ti como es de Ourense mides en moios ou olas, e nesta bisbarra medimos por cabazos e pipas.

Saímos dándonos unha aperta e até outra, dando por rematada a xuntanza daquel día, comprometendo a próxima co debate sobre a cadea na que aínda non entrou Urdangarín…e iso que a xustiza disque é igual para todos.

Telmo Comesaña maio 2018

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *